Abstracts

Abstract

MIRGUARD614 to rozwijany przez MIRORES w programie MILTECH Akces NCBR moduł multispektralnego obrazowania termicznego 6–14 µm dla bezzałogowych statków powietrznych. Pomiar w ośmiu pasmach ma ułatwić odróżnianie wzrostu temperatury od zmian emisyjności powierzchni i wpływu atmosfery. Trwają przygotowania do integracji i walidacji, obejmującej kalibrację kanałów, współrejestrację obrazów oraz testy laboratoryjne i terenowe. Celem jest dostarczanie operatorowi alertów z lokalizacją i poziomem ufności analizy, przy ograniczeniu fałszywych alarmów. Docelowe zastosowania obejmują rozpoznanie wojskowe i inżynieryjne, wykrywanie śladów termicznych oraz ochronę baz i infrastruktury krytycznej. Wczesne wykrywanie przegrzań i pożarów ma wspierać nadzór nad obiektami, urządzeniami i instalacjami, ocenę sytuacji oraz szybsze reagowanie na zagrożenia. Rozwiązanie jest rozwijane również z myślą o cywilnych służbach ratowniczych i przemyśle.

Abstract

Referat przedstawia możliwości zastosowania robotów ROV (Remotely Operated Vehicle) do bezinwazyjnej oceny stanu technicznego urządzeń i budowli wodnych. Drony podwodne wyposażone w kamery, oświetlenie, sonary oraz dodatkowe sensory umożliwiają prowadzenie inspekcji elementów znajdujących się pod powierzchnią wody bez konieczności opróżniania zbiorników, wyłączania obiektów z eksploatacji lub angażowania nurków. Technologia ta może być wykorzystywana m.in. do kontroli zapór, jazów, ujęć, wlotów do elektrowni wodnych, krat, rurociągów oraz umocnień dennych. Szczególne znaczenie ma możliwość dokumentowania i porównywania stanu obiektów w czasie, wykrywania uszkodzeń, deformacji, zamuleń i przeszkód, a także identyfikacji potencjalnych zagrożeń dla bezpieczeństwa infrastruktury. ROV mogą stanowić istotne narzędzie wspomagające diagnostykę, monitoring oraz ochronę obiektów hydrotechnicznych.

Abstract

Referat przedstawia możliwości łącznego wykorzystania dronów i technologii satelitarnych do monitorowania pracy oraz bezpieczeństwa elektrowni wodnych jako elementów infrastruktury krytycznej. Zobrazowania satelitarne umożliwiają obserwację dużych obszarów, analizę zmian w korycie rzeki i otoczeniu obiektu oraz identyfikację zagrożeń w ujęciu długookresowym, natomiast drony zapewniają szczegółową kontrolę lokalną, w tym z użyciem kamer termowizyjnych i innych sensorów. Omówiona zostanie komplementarność obu platform, podobieństwo stosowanych technologii detekcyjnych oraz rola nawigacji i łączności satelitarnej, w tym systemów GNSS, Starlink i przyszłego IRIS². Wskazane zostaną także możliwości podwójnego zastosowania tych technologii – cywilnego i obronnego – m.in. w wykrywaniu uszkodzeń, aktów dywersji, nieautoryzowanej obecności oraz innych zagrożeń dla bezpieczeństwa obiektów hydroenergetycznych.

Abstract

W najbliższych latach eksploracja Księżyca ma przejść od pojedynczych misji do budowy trwałej infrastruktury orbitalnej i powierzchniowej, wspierającej regularne misje księżycowe. Kluczowym elementem tej architektury będzie system Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) – Moonlight, zapewniający usługi komunikacji oraz pozycjonowania, nawigacji i synchronizacji czasu (Positioning, Navigation and Timing, PNT), uzupełniany przez rozwiązania PNT rozwijane m.in. w ramach NovaMoon. W wystąpieniu przedstawiono najważniejsze wyniki uzyskane przez zespół Instytutu Geodezji i Geoinformatyki UPWr w ramach aktywności ESA ATLAS (Fundamental Techniques, Models and Algorithms for a Lunar Radio Navigation System) oraz ASTRON (Advanced Spacecraft TRacking for Onboard Navigation), obejmujące symulację orbit satelitów nawigacyjnych, reprezentację efemeryd oraz rozwiązania wspierające autonomiczne działanie systemu.

Abstract

Landing heavy spacecraft on Mars presents major challenges related to atmospheric entry, descent, and landing (EDL). Three key design recommendations are proposed to reduce risks. First, spacecraft should be capable of following a ballistic trajectory during atmospheric descent, favoring capsule-shaped vehicles such as HIAD or ADEPT concepts over the Starship configuration. Second, plume–surface interaction risks should be mitigated by reducing landing mass and engine thrust, notably through smaller crews and separate cargo landers. Third, landing sites should be selected to avoid sandy soils and areas with dense rock debris. These recommendations imply a substantial redesign of current NASA and SpaceX human Mars mission architectures, prioritizing landing reliability over vehicle size and payload capacity.

Abstract

Regolit marsjański stanowi kluczowy zasób dla przyszłej technologii ISRU, umożliwiający ograniczenie masy materiałów transportowanych z Ziemi. W prezentacji omówione zostaną dwa komplementarne kierunki jego wykorzystania. Pierwszy obejmuje zastosowanie regolitu jako składnika kompozytów przeznaczonych do druku 3D z wykorzystaniem spoiw polimerowych i siarkowych. Drugi kierunek dotyczy wykorzystania regolitu jako źródła składników krytycznych wykorzystywanych podczas prac budowlanych, jak i w późniejszym okresie funkcjonowania bazy. Siarczany, szczególnie uwodnione są cennym zasobem i mogą być przetwarzane w celu pozyskania wody (wodoru i tlenu), tlenków metali i siarki wykorzystywanej jako spoiwo w druku 3D. Integracja pozyskiwania niezbędnych kluczowych składników z regolitu z technologiami addytywnymi może stanowić podstawę zamkniętego łańcucha materiałowego ISRU dla przyszłych misji marsjańskich.

Abstract

Konkrecje marsjańskie - bogate w hematyt sferule odkryte przez łazik Opportunity na Meridiani Planum, mogą dostarczać informacji o wodnej i geochemicznej ewolucji dawnego Marsa. Zbadaliśmy trzy ziemskie analogi: konkrecje z formacji Dakota i Navajo w Utah oraz mioceńskie trovanty z Rumunii, wykorzystując mikroskopię optyczną, EDS i mikrosondę elektronową. Stwierdzono obecność tlenków i siarczków żelaza oraz faz wzbogaconych w Cu i Sn. W inkluzjach konkrecji formacji Navajo zawartość Cu i Sn sięgała odpowiednio 44,78–85% i 8,49–16%. Wyniki wskazują, że procesy odpowiedzialne za wzrost konkrecji mogą prowadzić do lokalnej koncentracji metali. Dane mineralogiczne z Meridiani Planum są zgodne z obecnością faz związanych z mineralizacją. Formacja Navajo stanowi najbliższy analog marsjańskich „blueberries”. Sugerujemy, że niektóre konkrecje marsjańskie mogły rejestrować niskotemperaturowe procesy hydrotermalne lub były związane z krążeniem wód podziemnych i stanowić wskaźniki stref wzbogacenia metalami.

Abstract

Środowisko Marsa stawia przed organizmami liczne wyzwania, m.in. wysokie natężenie promieniowania UV, promieniowanie jonizujące, niskie ciśnienie, ograniczoną dostępność wody w stanie ciekłym oraz obecność nadchloranów w regolicie. Przedstawię wyniki badań reakcji porostów i biologicznych skorup glebowych na warunki symulujące środowisko Marsa, ukazujące mechanizmy odporności na stres i zróżnicowane zdolności regeneracji. Omówię także wstępne wyniki hodowli cyjanobakterii (sinic) na symulancie regolitu marsjańskiego MGS-1, wskazujące na możliwość ich rozwoju, ale również ograniczenia produkcji biomasy fotosyntetycznej i egzopolisacharydów wiążących cząstki mineralne. Wyniki te stanowią punkt wyjścia do rozważań nad biologiczną stabilizacją materiału mineralnego i możliwością wykorzystania sinic do tworzenia biologicznych skorup glebowych stabilizujących regolit. Poznanie reakcji organizmów na ekstremalne warunki środowiskowe pozwala lepiej określić możliwości i ograniczenia wykorzystania procesów biologicznych, które mogłyby znaleźć zastosowanie w przyszłych misjach marsjańskich.

Abstract

Najnowsze analizy wskazują, że w obecnych warunkach na Marsie może okresowo występować ciekła woda, szczególnie w regionach równikowych, takich jak Valles Marineris. Połączenie danych dotyczących właściwości termicznych powierzchni (THEMIS, PFS/MEx) z pomiarami spektrometrii neutronowej FREND oraz obserwacjami atmosferycznego HCl prowadzonymi przez instrumenty ACS i NOMAD sondy TGO pozwala na identyfikację mikrośrodowisk, w których temperatura i ciśnienie mogą sprzyjać metastabilnemu występowaniu ciekłej wody. Dane FREND wskazują, że w Candor Chaos równoważnik zawartości wody może sięgać nawet 40 wt%, co sugeruje obecność znacznych ilości lodu podpowierzchniowego. Analizy ATI i DATI umożliwiają mapowanie anomalii termofizycznych na terenach nachylonych i zacienionych. Wyniki mają znaczenie dla badań współczesnego obiegu substancji lotnych na Marsie, astrobiologii oraz planowania przyszłych misji marsjańskich.

Abstract

Zanim zaczniemy wykorzystywać bogactwa Czerwonej Planety, musimy ją dokładnie poznać. Mars skrywa wiele możliwości – od zasobów wody i żelaza po potencjał budowy stałych baz dla człowieka. Jednak jego podbój wiąże się z ogromnymi wyzwaniami: promieniowaniem, ekstremalnymi temperaturami, pyłem i wysokimi kosztami podróży. Jaką rolę odegrają łaziki w odkrywaniu tajemnic Marsa? Czy będziemy w stanie bezpiecznie tam zamieszkać i korzystać z jego zasobów, nie niszcząc przy tym jego środowiska? Powinniśmy przyjrzeć się najpierw przyszłości eksploracji Marsa i zastanowić się, jak zrobić kolejny krok w kierunku obecności człowieka na Czerwonej Planecie.

Abstract

Eksploracja kosmosu stanowi bezpośrednie przedłużenie ziemskiej geopolityki oraz rywalizacji o status czołowej potęgi technologicznej. W dobie przyśpieszającego wyścigu kosmicznego między Stanami Zjednoczonymi a Chinami, misja pobrania i dostarczenia na Ziemię marsjańskich próbek stała się kluczowym kamieniem milowym na drodze do trwałej obecności ludzkości na Czerwonej Planecie. Wystąpienie analizuje chińską misję Tianwen-3, której celem jest realizacja pierwszego w historii sprowadzenia na Ziemie próbek pobranych z Marsa. Autor przedstawi aspekt technologiczny przedsięwzięcia, w tym proces dotarcia do celu oraz bezpiecznego powrotu, pod kątem gotowości i autonomii technologicznej Państwa Środka. W wymiarze geopolitycznym omówione zostaną konsekwencje potencjalnego sukcesu misji dla międzynarodowego ładu kosmicznego, budowy pozycji mocarstwowej Pekinu oraz nowego układu sił w badaniach nad Marsem.

Abstract

Współczesne konflikty zbrojne coraz częściej obejmują nie tylko przestrzeń lądową, powietrzną i cybernetyczną, lecz także przestrzeń kosmiczną oraz środowisko informacyjne. Przykładem jest wykorzystanie systemu Starlink w wojnie rosyjsko-ukraińskiej, które ukazuje rosnące znaczenie komercyjnej infrastruktury kosmicznej dla bezpieczeństwa państw. Celem referatu jest analiza sposobu, w jaki rosyjska komunikacja polityczna i medialna przedstawia wykorzystanie Starlink przez Ukrainę. Szczególna uwaga zostanie poświęcona narracjom dotyczącym militaryzacji komercyjnej infrastruktury kosmicznej, zaangażowania Stanów Zjednoczonych i państw NATO oraz zacierania granicy między cywilnym i wojskowym wykorzystaniem technologii kosmicznych. Badanie zostanie przeprowadzone metodą jakościowej analizy treści wybranych rosyjskich materiałów medialnych i oficjalnych wypowiedzi z lat 2022–2025. Analiza pozwoli wskazać, w jaki sposób Starlink staje się nie tylko elementem infrastruktury wspierającej działania wojenne, lecz także narzędziem kształtowania narracji o konflikcie, bezpieczeństwie kosmicznym i relacjach Rosji z Zachodem.

Abstract

Przestrzeń kosmiczna stanowi relatywnie nowy, a zarazem szybko rozwijający się obszar budowy zdolności bezpieczeństwa państw arabskich. Choć ich programy kosmiczne pozostają zróżnicowane pod względem skali, zaawansowania technologicznego, poziomu autonomiczności, rozwoju sztucznej inteligencji dokonującej analizy danych oraz bezpiecznej komunikacji. Wszystko to tworzy potencjał, który może w coraz większym stopniu wpływać na bezpieczeństwo narodowe i pozycję strategiczną państw regionu. Referat przedstawi analizę komparatystyczną Zjednoczonych Emiratów Arabskich, Arabii Saudyjskiej, Egiptu i Algierii, koncentrując się na związku między rozwojem high-tech a kształtowaniem zdolności strategicznych. Porównanie pozwala wskazać odmienne modele wykorzystania technologii kosmicznych: od dywersyfikacji gospodarczej i rozwoju innowacyjnego ekosystemu, przez budowę krajowego zaplecza technologicznego, po rozwój zdolności obserwacyjnych i rozpoznawczych o zasadniczym znaczeniu dla bezpieczeństwa państwa. Szczególna uwaga zostanie poświęcona technologiom dual-use i charakterowi tych technologii, ich znaczeniu dla autonomii technologicznej, świadomości sytuacyjnej, odporności infrastruktury oraz zdolności państwa do reagowania na zagrożenia. Referujący wykaże, że mimo wciąż początkowego stadium rozwoju arabskich programów kosmicznych obszar ten posiada istotny wpływ na kształtowanie przyszłej architektury bezpieczeństwa i rywalizacji technologicznej regionu Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej.

Abstract

W ramach strategii Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA) Explore2040 Mars jest jednym z kluczowych kierunków przyszłej eksploracji robotycznej i załogowej. ESA analizuje koncepcję MARCONI, czyli orbitalnej infrastruktury komunikacyjno-nawigacyjnej, która ma zapewnić usługi pozycjonowania, nawigacji i synchronizacji czasu (PNT) użytkownikom na powierzchni Marsa oraz podczas lądowania. W pracy przedstawiono wyniki symulacji pozycjonowania odbiorników statycznych, łazików i lądowników z wykorzystaniem założeń konstelacji MARCONI. Analizowano wpływ geometrii konstelacji, błędów sygnału oraz wykorzystania numerycznego modelu terenu na dokładność wyznaczania pozycji. Referat podsumowuje prace zespołu Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu realizowane w projekcie ESA MAPS „Fundamental Techniques, Models and Algorithms for a Mars Radio Navigation System”.

Abstract

W referacie postawiono pytanie o zakres i sposób w jaki całość prawa konfliktów zbrojnych Międzynarodowego Prawa Humanitarnego Konfliktów Zbrojnych (MPHKZ) ma zastosowanie do przestrzeni kosmicznej, biorąc pod uwagę, że przez przytłaczającą cześć jej rozwoju wojskowe wykorzystanie przestrzeni kosmicznej było wyłączną domeną science fiction. Prawo konfliktów zbrojnych historycznie podążało za rozszerzeniem działalności człowieka na różne domeny i dlatego w dużej mierze rozwijało się wzdłuż linii specyficznych dla tych domen. Dopiero stosunkowo niedawno, takie domeny zaczęły obejmować przestrzeń kosmiczną. Dwie najstarsze z nich są zilustrowane przez Konwencje haskie tzw. Hagę V i Hagę XIII z 1907 r. odnoszące się odpowiednio do „wojny lądowej” i „wojny morskiej”. Problem w tym, że nie istnieje prawo traktatowe poświęcone konkretnie użyciu siły w przestrzeni kosmicznej. Istniejące traktaty kosmiczne nie uwzględniają tej kwestii. Powstaje zatem pytanie, jakie normy regulują ten temat we współczesności, w której roi się od wojen opartych na tej przestrzeni.

Abstract

Przestrzeń kosmiczna i systemy kosmiczne to strategiczne i w pełni globalne zasoby, które w porównaniu z innymi dostępnymi zasobami UE są wyjątkowe i niezastąpione. Dlatego olityka europejska realizowana w tym wymiarze wymaga nowego podejścia ze strony UE. Zasoby i systemy kosmiczne służą realizacji różnych celów Unii Europejskiej i państw członkowskich w obszarze społecznym, gospodarczym i bezpieczeństwa, np. w obszarach meteorologii, nawigacji, pozycjonowania, kontroli ruchu lotniczego i morskiego, rolnictwa, operacji humanitarnych i reagowania na klęski żywiołowe, bezpieczeństwa narodowego i kontroli granic. Systemy kosmiczne należy postrzegać przez pryzmat stymulowania wzrostu gospodarczego i innowacji. Przemysł kosmiczny i jego eksploatacja oznaczają tworzenie wysoko wykwalifikowanych miejsc pracy, produkcję i sprzedaż innowacyjnych usług, tworzenie możliwości rynkowych w innych sektorach przemysłu oraz potrzebę aktywnego wspierania badań naukowych. Eksperymentalne zarządzanie przestrzenią kosmiczną UE odpowiada interesom podmiotów publicznych i prywatnych, kierujących się rozbieżnymi preferencjami, które działają w strategicznych konstelacjach na różnych etapach i za pośrednictwem różnych kanałów. W przyszłości UE powinna rozważyć kilka aspektów swojej polityki kosmicznej: 1. Bez przestrzeni kosmicznej znaczna część siły gospodarczej i witalności UE nie byłaby już zrównoważona. Dlatego też wszelkie zakłócenia w infrastrukturze kosmicznej bezpośrednio zagroziłyby potencjałowi gospodarczemu i politycznemu UE. 2. Główne ryzyko wynika z „uzbrajania przestrzeni kosmicznej” przez rywali UE: trendu coraz bardziej wspieranego przez nowe technologie, takie jak broń antysatelitarna. 3. Chociaż UE nie jest nowicjuszem w dziedzinie przestrzeni kosmicznej i obronności, większość państw członkowskich nadal postrzega przestrzeń kosmiczną jako domenę przede wszystkim cywilną, w której można wspierać bezpieczeństwo morskie, monitorowanie środowiska, zrównoważoną gospodarkę rolną i transport. 4. Przestrzeń kosmiczna jest kluczowym elementem wysoko wykwalifikowanej gospodarki UE, ale ma również coraz większe znaczenie dla bezpieczeństwa i obronności UE. 5. Przestrzeń kosmiczna jest sferą geopolityczną, a UE powinna być zaniepokojona trzema istniejącymi i narastającymi, powiązanymi ze sobą trendami: zbrojeniem, przeciążeniem i zakłóceniami.

Abstract

Tajwan rozbudowuje architekturę łączności satelitarnej, by ograniczyć zależność połączeń opartych na kablach podmorskich, które coraz częściej ulegających uszkodzeniom. Pozostając poza ITU i ONZ nie może jednak rejestrować satelitów i koordynować częstotliwości ani dochodzić swoich praw do ochrony przed zakłóceniami. Od 1995 roku TASA (Taiwan Space Agency – dawniej NSPO) uczestniczy natomiast w posiedzeniach SFCG ((Space Frequency Coordination Group) i CCSDS (Consultative Committee for Space Data Systems), co pozwala na wypracowanie rozwiązań technicznych. Równocześnie ma miejsce rozbudowa programu B5G (Beyond 5G), którego celem jest stworzenie autonomicznego systemu komunikacji na LEO, niezależnego od partnerów zagranicznych. Referat pokazuje, że wykluczenie Tajwanu w przypadku B5G jest technicznym warunkiem brzegowym programu suwerenności Tajwanu, gdyż chiński program Qianfan będzie operowała w dokładnie tym samym spektrum, którego potrzebuje Tajwan. Jest to kolejny krok w kierunku ograniczenia możliwości rozwoju zasobów kosmicznych tego państwa. Proponowane wystąpienie analizuje obecny stan programu kosmicznego Tajwanu w oparciu o źródła archiwalne NSPO, ESA oraz oficjalne stanowiska władz tajwańskich.

Abstract

Kosmos od wieków fascynuje ludzkość budząc niepokój, ale i ciekawość. Opowieści o planetach, obcych cywilizacjach i kosmitach, tajemniczych istotach są obecne w kulturach na całym świecie. Często traktowane jako fikcja lub legendach. „Fascynacja istotami pozaziemskimi to nie tylko domena dawnych epok, ale i współczesnej ery kosmicznej”. Postacie obcych przybierają w opowieściach formy, które były i są manifestacją różnych społecznych, naturalnych i psychologicznych zagrożeń, czy nieznanych sił natury i często pełnią funkcję edukacyjną, ostrzegając przed zagrożeniami. „Straszne legendy”, w tym rasy kosmitów wciąż są obecne w masowej wyobraźni. Przykładem takich opowieści są koncepcje: profesora Haima Esheda (byłego szefa izraelskiego programu bezpieczeństwa kosmicznego), o istnieniu „Galaktycznej Federacji”, tajnej bazie na Marsie i kosmitach proszących o dyskrecję, Davida Michaela Jacobsa na temat teorii o uprowadzeniach przez obcych, oraz o „Zielonych Dzieciach”, „Świetlistych Dzieciach Północy”, „Żmijowych Duchach”, „Gwiezdnych Kotach” (i innych).”Przewodnik po rasach pozaziemskich” pokazuje różne oblicza Kosmosu. Jednocześnie powtarzalność pewnych opisów w relacjach z całego świata sugeruje, że mamy do czynienia ze zbiorowym archetypem.

Abstract

Problematyka wystąpienia koncentruje się na próbie udzielenia odpowiedzi na pytanie jak w polskich internetowych memach obrazkowych konceptualizowana jest problematyka kosmosu. Memy uznano za przejaw e-folkloru, obiekty tworzone przez „cyfrowy lud” i do „cyfrowego ludu” adresowane, pełniące szereg funkcji (m.in. ludyczną, komunikacyjną, ekspresywną, wspólnotową, poznawczą, krytyczną, itp.) i mające szereg cech (m.in. replikowalność i wirusowość, intertekstualność i hybrydowość, efemeryczność, skrótowość, demokratyczność, humor, itp.). W tym celu pozyskano obiekty dedykowane problematyce kosmosu z jednego z agregatorów treści (demotywatory.pl) oraz traktując je jako dane wtórne poddano ilościowej i jakościowej analizie treści. Badania pokazały, że zagadnienia odnoszące się do kosmosu stosunkowo rzadko gościły na wybranym portalu w l. 20. XXI wieku. Asumptem do wzrostu ich popularności okazała się obecność w przestrzeni pozaziemskiej Sławosza Uznańskiego-Wiśnewskiego w 2025 roku. Pomijając samą postać polskiego astronauty, najczęściej pojawiającą się problematyką obecną w obiektach była obecność ziemian w kosmosie, informowanie i edukowanie o kosmosie, ale także karnawalizacyjne odnoszenie przestrzeni pozaziemskiej do nader aktualnych realiów życia ludzi na Błękitnej Planecie.

Abstract

Układ kosmiczny z 1967 r. ustanawia ograniczoną demilitaryzację kosmosu. Zawarty w nim artykuł IV zakazuje umieszczania w przestrzeni kosmicznej broni masowego rażenia, pozostawiając poza zakresem regulacji broń konwencjonalną. Ewentualne przekształcenie przestrzeni kosmicznej w obszar wojny może nieść ze sobą realne zagrożenie dla bezpieczeństwa i stabilności działalności kosmicznej. W dobie rosnących zagrożeń w środowisku orbitalnym coraz bardziej aktualne staje się zatem pytanie o granice legalnych działań w przestrzeni kosmicznej. Odpowiedź na to pytanie może przynieść analiza Układu kosmicznego. Zdaniem Autorki pozwala ona na postawienie tezy, że wynoszenie na orbitę okołoziemską jakiegokolwiek rodzaju broni z zamiarem jej użycia stoi w sprzeczności z postanowieniami artykułu I. Zgodnie z nim badanie i użytkowanie przestrzeni kosmicznej i ciał niebieskich ma być prowadzone dla dobra i w interesie wszystkich państw.

Abstract

Jedną z głównych cech planowanych misji księżycowych i marsjańskich jest ich autonomia. Autonomia wyrażana jest zarówno w technologicznej autonomii, zmniejszającej konieczność zaopatrzania placówek kosmicznych z Ziemi, jak i autonomii decyzyjnej i operacyjnej. Technologiczna autonomia związana jest głównie z wykorzystaniem lokalnych zasobów, jednak coraz większe zastosowanie systemów sztucznej inteligencji i rozwiązań robotycznych skutkować będzie przeniesieniem decyzyjności operacyjnej z Ziemskich ośrodków do lokalnych systemów zarządzających. W kontekście nowych działalności kosmicznych, poczytywać to można za postęp, jednak z perspektywy prawa kosmicznego rodzi to poważny problem. Prawo kosmiczne nie jest przygotowane na taką delegacje kontroli nad działalnością kosmiczną, gdyż Traktat o przestrzeni kosmicznej z 1967 jest wprost podkreślał relację pomiędzy działalnością kosmiczną a państwem. Prezentacja ta będzie miała na celu uzmysłowić jednak paradoks autonomii w oparciu o dorobek naukowy prawników kosmicznych względem pytania o autonomię placówek występujących na Marsie i w głębokiej przestrzeni kosmicznej.

Abstract

Celem artykułu jest analiza możliwości wykorzystania technologii antydronowych w ochronie granic oraz ocena potencjału współpracy Polski, Słowacji i Norwegii w zakresie rozwoju, wdrażania i interoperacyjności tych systemów. Szczególna uwaga poświęcona zostanie koncepcji wielowarstwowej ochrony, łączącej różne technologie detekcji i neutralizacji w ramach zintegrowanego systemu reagowania. Artykuł podejmuje próbę odpowiedzi na pytanie, w jakim stopniu współpraca Polski, Słowacji i Norwegii może przyczynić się do zwiększenia zdolności państw regionu do wykrywania i neutralizacji zagrożeń dronowych, a także do budowania interoperacyjnych zdolności NATO i europejskiego systemu bezpieczeństwa. Analizie poddane zostaną również wyzwania technologiczne, prawne, organizacyjne i finansowe związane z tworzeniem transgranicznych systemów antydronowych. Wnioski mogą stanowić podstawę do sformułowania rekomendacji dotyczących rozwoju wspólnych ćwiczeń, wymiany informacji, standaryzacji procedur oraz badań i rozwoju technologii.

Abstract

Szczegółowa analiza topografii Marsa, w tym kraterów i formacji wulkanicznych, ma fundamentalne znaczenie dla geologii planetarnej. Numeryczne Modele Terenu (NMT) są kluczowym narzędziem dla tych badań. Głównym celem było przedstawienie i weryfikacja metodyki tworzenia NMT dla wybranych obszarów (kratery „Pangboche”, „Karzok” oraz kaldera Olympus Mons) na Marsie, z wykorzystaniem technik fotogrametrii satelitarnej. Dodatkowym celem było wytworzenie fizycznego modelu 3D technikami druku przyrostowego. Zakres pracy i zastosowane metody opierały się na wykorzystaniu zobrazowań z kamery CTX orbitera MRO oraz na zastosowaniu pakietu NASA Ames Stereo Pipeline (ASP) do automatycznego generowania NMT. Wyniki i wnioski potwierdzają skuteczność fotogrametrii satelitarnej do tworzenia NMT w geodezji planetarnej. Wykazano, że geometria pozyskania zobrazowań (zwłaszcza odległość między centrami kamer) ma kluczowy wpływ na precyzję i jakość końcowego modelu.

Abstract

Atmosfera marsjańska, złożona z 95% CO₂ pod ciśnieniem 600Pa, jest idealnym gazem wejściowym dla konwertera plazmowego, wytwarzającego tlen (O₂) oraz tlenek węgla (CO). Tlenek węgla, w połączeniu z wodorem z elektrolizy obecnego na Marsie lodu wodnego, stanowi syngaz, czyli materiał wejściowy dla syntez organicznych. Produkcja chemikaliów (w tym paliw płynnych) z syngazu w warunkach ziemskich jest stosowana na skalę przemysłową m.in. w RPA, gdzie pokrywa około jednej trzeciej zapotrzebowania. W celu analizy możliwości produkcji związków organicznych na Marsie, opracowano Mars Chemical Works – interaktywny symulator marsjańskich zakładów chemicznych. Symulator, na podstawie stechiometrii i bilansu energetycznego reakcji oblicza dobową produkcję podstawowych chemikaliów w różnych scenariuszach. Przeprowadzona analiza wskazuje, że głównym czynnikiem ograniczającym produkcję związków organicznych na Marsie jest dostępność wodoru.

Abstract

Chęć lotu w daleki kosmos wymaga ochrony załogi statku kosmicznego przed promieniowaniem. Znane osłony nie zdadzą egzaminu poza ziemskim polem magnetycznym. Obecnie upatruje się szansy w wykorzystaniu ciężkich tworzyw sztucznych, które mają ciekawe właściwości w zakresie blokowania promieniowania pochodzącego z instalacji jadowych na Ziemi jak również promieniowania kosmicznego. Są to polimery bogate w wodór, czysty polietylen i alternatywne polimery bogate w wodór, które zapewniają bardzo korzystne właściwości osłony przed promieniowaniem przy niewielkiej masie, charakteryzują się one jednak znacznie niższą wytrzymałością mechaniczną na rozciąganie oraz nośnością konstrukcyjną w porównaniu z konwencjonalnymi stopami stosowanymi w lotnictwie. Referat przedstawi stan badań w tym zakresie.

Abstract

Od początku wieku UE stara się pozyskać zasoby niezbędne do „autonomii strategicznej” w dziedzinie bezpieczeństwa i obrony. Fundamentalnym elementem owej autonomii jest samodzielność w dziedzinie bezpiecznej łączności, zwiadu satelitarnego i obserwacji kosmicznej. Wymaga to posiadania potężnego systemu satelitarnego, liczącego co najmniej setki satelitów, krążących nad całą kulą ziemską. Znaczenie takiego systemu unaoczniła agresja Rosji na Ukrainę, gdzie obrońcy od pierwszych dni wojny korzystali z amerykańskiego systemu Starlink, jak dotychczas jedynego mającego globalny zasięg i liczącego obecnie ok. 7000 satelitów. W ostatnich kilku latach UE podejmuje starania, aby zbudować podobny system, aczkolwiek w założeniach jest on skromniejszy, liczyć ma 300-350 satelitów. Gdy system ten, o nazwie IRIS², powstanie, w oczywisty sposób zwiększy europejską autonomię strategiczną. Jednak planowany czas jego budowy (lata 2029-2031) wydaje się bardzo optymistyczny.

Abstract

Referat zaprezentuje główne inicjatywy obronne i w zakresie bezpieczeństwa z kosmosu i w kosmosie typu space securyty Polski w okresie jej członkostwa w Europejskiej Agencji Kosmicznej. Następnie referujący dokona analizy i podsumowania tych inicjatyw. W konsekwencji tego zastanowi się nad zasadnością dalszych kierunków rozwoju potencjału kosmicznego Polski i Europy w kontekście zagrożenia militarnego stwarzanego przez Federację Rosyjską oraz coraz bardziej izolacjonistycznej wobec Europy polityki prezydenta Donalda Trumpa. Analiza zostanie dokonana biorąc pod uwagę ograniczone zdolności do autonomiczności Europy. Polski wkład w rozwój tego potencjału okazuje się być coraz bardziej znaczący.